July 28, 2014      15:57

You are here

Văn: NGHĨA TRANG CỦA MẸ TÔI - Trần Thị Cẩm Tuyến


Trần Thị Cẩm Tuyến
66

3

0

0

 

            Tôi sang Mỹ tị nạn vào thập niên 80. Chưa đầy 4 năm, cuộc sống

chưa ổn định thì Mẹ tôi qua đời. Tang lể của Mẹ được tổ chức rất đơn

giãn và mộ phần của Mẹ củng do cơ quan cứu trợ tị nạn giới thiệu chứ

gia đình tôi không biết nơi chốn vá không có khả năng lựa chọn. Vậy

mà do định mênh an bài (tôi rất tin định mênh), Mẹ tôi được yên nghĩ

tại một nghĩa trang rất đặc biệt có tên là LONE FIR CEMETERY.

 

            Thời gian qua, tìm hiểu lịch sử của nghĩa trang mới thấy là Mẹ

tôi đã rất may mắn được an táng trong nghĩa trang này. Tôi nói may

là "cái may mắn của một kẻ tị nạn" chứ không so sánh hoàn cảnh của

mình thời xưa củ tại quê nhà. vì nếu Miền Nam không bị Việt Cọng

cưởng chiếm thì khi mãn phần, Mẹ tôi đã được an táng tại nghĩa trang

gia đình Trần Tộc, dưới chân núi Ngự Bình tại Huế. Tuy Trần Tộc mộ

địa là một nghĩa trang bé nhỏ nhưng là nơi sum họp, an nghĩ của Tổ

Tiên, Ông Bà, gia đình bà con...

 

            Nhưng sau 1975, bọn cầm quyền cọng sản luôn đe dọa thúc hối

bốc dời cải táng..., gây lo âu phiền muộn cho con cháu. Và chúng ta

đã biết, tại Thủ Đô Sài Gòn, nghĩa trang Mạc Đỉnh Chi, nơi gồm tòan

mộ bia hoàng tráng xưa cổ của các tiền nhân danh tiếng, các gia đình

quyền qúy cao sang...đã bị cọng sản vô thần san bằng, và nghĩa trang

chiến sĩ trận vong cũng bị chúng đê hèn trả thù những người chiến sĩ

Quốc Gia vị quốc vong thân.

 

            Xin mô tả sơ lược về lịch sử nghĩa trang của Mẹ tôi như sau:

            Lone Fir Cemetery (silent city of the Dead)

            Lone Fir là một nghĩa trang xưa và rộng lớn nhất của thành

phố Portland Oregon. Thành lập năm 1855. Diện tích 30.5 mẩu. Trang

lịch sử được mô tả:

                        "All Nations Are Represented

                        All grades of society, all states of wealth and standing.

                        Rich lie here and poor; employer, employee...

                        Those with virtue and those without.

                        Death has a way of vanishing snobbishness of cultivating

                                                        comradship."

Tạm dịch:

            Nghĩa trang Thông Cô đơn. (Thành phố tỉnh lặng của người chết)

            "Tiêu biểu cho mọi quốc gia

            Mọi tầng lớp xã hội, giàu sang, nghèo hèn, chủ nhân, công nhân...

            Người đức hạnh, và người vô hạnh

            Tất cả dều an nghĩ tại đây.

            Sự chết có một lối lưu đày cao vợi cho tính cách khai mở tình

                                                             bằng hửu."

Một đọan văn khác mô tả:

            Dưới lòng đất mẹ, nơi đây an nghĩ mọi người không phân biệt

chủng tộc, dị kiến, chính trị, địa vị, phẩm hạnh...Tất cả cùng chia sẻ

một lòng êm đềm tự do, dưới bầu trời bao la bát ngát.

            Những đoạn văn trân nhắc nhớ tôi đến một đoạn thơ của nử sỉ

Emma Lazarus (1883) đã khắc ghi dưới Tượng Đài Nữ Thần Tự Do

tại Nửu ước, đã gây xúc động làm tôi nhớ mãi từ ngày được dịp viếng

thăm tượng đài tịch sử này từ năm 1995.

                        "Give me your tired, your poor.

                        Your hudded masses yearning to breath free,

                        The wretched refuse of your teeming shore.

                        Send these, the homeless, tempest-Tost to me,

                        I lift my lamb beside the golden door!"

            *The Statue of Lìberty - Mother of exiles - Welcomes all cast aways,

misfits and homeless types dreaming of freedom.

Tạm dịch:

                        Hảy mang đến cho ta những người mõi mệt, nghèo khó đang

khao khát hơi thở tự do.

                        Những kẽ vô gia cư bị giông tố đánh phiêu bạt bến bờ.

                        Đem tới đây, ta sẽ nâng họ đến ngưỡng của hòang kim.

            *Tượng Nử Thần Tự Do - Mẹ của những kẻ lưu đày - Đón nhận tất

cả những ai lạc loài bị xua đuổi, những người không nhà mơ ước tự do.

 

            Với tinh thần trên, chúng ta thấy rỏ là Hiệp Chủng Quốc rất trân qúy

tình nhân loại, chủ nghĩa bình đẳng tự do, khác hẳn với chủ nghĩa độc tài

sắt máu, tàn ác của cọng sản vô thần.

 

            Nghĩa trang Lone Fir sơ khai là một khu đất hoang vu với một cây

thông đơn độc nên nhóm sáng lập tiền phong đặt tên là Lone Fir. Giờ đây,

trãi qua bao thé hệ, với nhiệt và sáng tạo, các hậu duệ cùng chính quyền

đã tạo dựng cho điạ phương và những người thân yêu qúa cố một nơi

chốn có cảnh trí xinh đẹp tươi mát.

 

            Bãi tha ma ngày xưa với cây thông đơn độc nay đã trỡ thành một

nghĩa trang rợp bóng những tàng cổ tụ đủ các sắc cây sưu tập, các loại

thông xanh, từ cây gổ qúy, cây sồi, dẻ hoang, dẻ ăn hạt (chest nut) đến

cây bạch qủa (gingobiloba) Gần mộ Mẹ tôi có một cây holly kết trái đỏ

rực vào mùa Giáng Sinh và một gốc anh đào nở hoa hồng thắm vào tiết

xuân.

            Trong lá thư tháng 11-2011 tôi nhận được tin rất vui do Hội Bạn

của Nghĩa trang (Friends of Lone Fir Cemetery) cho biết: National

Geographic đã liệt kê Lone Fir là 1 trong 10 nghĩa trang trên thế giới

được nhiều người viếng thăm. Lone Fir đứng hạng 9 với Père La

Chaise-Paris, Forest Lawn-los Angeles và La Recoleta-Buenos Aires.

Tôi không biết rỏ hai nghĩa trang sau nhưng riêng nghĩa trang Père La

Chaise thì Ông anh lớn của tôi đã hỏa táng tại đây và vài tháng trước,

tôi có người bà con an táng tại đấy.

 

Được biết trước kia nghĩa trang

La chaise chỉ dành cho các danh nhân như văn sỉ A. Balzac, nhạc sỉ

G. Biget, thi sỉ La Fontaine, kịch gia Molière...được an táng vỉnh viển.

Hiện nay có nhiều gia đình giàu có được thuê đất chôn có thời hạn

nhưng giá rất mắc đến trăm ngàn quan. Trong tờ nội san Nông Nghiệp

VN Hải Ngoại số 1-2011 có bài viết về nghĩa trang La Chaise-Paris,

do bạn Trần Đức Hợp mô tả khá chi tiết và chính xác. Thật là một trùng

hợp rất hửu ích. Cám ơn bạn Hợp.

 

            So sánh giửa La Chaise và Lone Fir co sự khác biệt rỏ nét. Nghĩa

trang La Chaise chỉ dành cho các danh nhân va` người giàu, có nhiều

cổ mộ hoàng tráng mỹ thuật nhưng ít có cây xanh bóng mát. Còn nghĩa

trang Lone Fir thì gồm đủ thánh phần trong xã hội, đủ các mộ bia sang

hèn...tập hợp cây, cỏ xanh tươi, hoa lá đủ mùa. Nhiều phần mộ là một

vườn hoa nhỏ có hoa nở quanh năm. Phần mộ Mẹ tôi, xuân hạ có hoa

vạn thọ, thược dược, hoa hồng nhỏ, hoa dâu...,mùa thu có cúc vàng,

mùa đông giá lạnh cũng có vài cây họ cải lá trắng, tím chịu đựng được

tuyết giá.

 

            Chúng tôi viếng thăm Mẹ thường xuyên, đặc biệt ngày Mồng Một

Tết, năm nào chúng tôi cũng lên thắp hương Mộ Mẹ rồi mới đi lể chùa,

chúng tôi cầu nguyện hoà bình thế giới, quốc thái dân an, người sống

được tự do, kẻ chết yên bình thanh thãn.

                                                                       

Portland Cuối Thu 2011